هگمتانه، گروه مدیریت شهری: ترافیک یکی از مسائل دائمی شهرهای بزرگ است و همدان نیز در سال‌های اخیر برای مدیریت این چالش، مجموعه‌ای از اقدامات عمرانی، اصلاح هندسی و توسعه شبکه دسترسی را دنبال کرده است. بررسی پروژه‌های اجراشده نشان می‌دهد شهرداری همدان تلاش کرده است به جای تمرکز صرف بر یک پروژه، مجموعه‌ای از اقدامات مکمل را برای افزایش ظرفیت معابر، اصلاح نقاط گره‌دار و ایجاد مسیرهای جایگزین در دستور کار قرار دهد.
به گزارش هگمتانه، یکی از نمونه‌های شاخص در این زمینه، تعریض و اصلاح هندسی بلوار شهیدان حاجی‌بابایی است. در این طرح، مسیر حدود یک کیلومتری محور از دو خط به چهار خط افزایش یافته و با تکمیل عملیات آسفالت، یکی از گره‌های مهم ترافیکی مسیر میدان عاشورا تا میدان امام حسین(ع) برطرف شده است. هزینه اجرای این پروژه حدود 56 تا 57 میلیارد تومان اعلام شده که بخش قابل توجهی از آن برای جابه‌جایی تأسیسات شهری هزینه شده است.
اصلاح هندسی بلوار شهید شادمانی و اجرای دوربرگردان نیز از دیگر اقدامات شهرداری برای کاهش تداخل مسیرها و روان‌سازی تردد است. این طرح با اعتباری حدود 25 میلیارد تومان اجرا شده و برنامه‌ریزی برای ایجاد دوربرگردان‌های دیگر در محورهای شهید سلگی و برخی نقاط بلوار امام خمینی(ره) نیز صورت گرفته است.
در بخش دیگری از شبکه معابر، احداث کندرو در بلوار شهید سردار همدانی به طول حدود 1400 متر و عرض حدود 8 متر انجام شده است. برای اجرای عملیات عمرانی این پروژه حدود 20 تا 21 میلیارد تومان و برای تملک اراضی حدود 12 میلیارد تومان هزینه شده است. این مسیر در مقاطعی از جمله ایام اربعین نیز در کاهش بار ترافیکی محدوده نقش داشته است.
شهرداری همدان هم‌زمان موضوع اصلاح تقاطع‌ها را نیز دنبال کرده است. بازنگری طرح تقاطع 13 آبان و بلوار ولایت پس از بررسی‌های کارشناسی، نمونه‌ای از این رویکرد است. طرح اولیه این محدوده به شکل میدان پیش‌بینی شده بود، اما با توجه به تداوم مشکلات ترافیکی، الگوی جدیدی برای ساماندهی تقاطع در نظر گرفته شد. هدف از اجرای این طرح، افزایش ایمنی، روان‌سازی تردد و هماهنگی هندسی معبر با شرایط واقعی حرکت خودروهاست.
تجربه اجرای پروژه‌های ترافیکی نشان داده است که یک اقدام منفرد الزاماً برای حل کامل مشکل یک محدوده کافی نیست. به همین دلیل در برنامه‌ریزی‌های شهرداری، مسیرهای جایگزین، لوپ‌ها، رمپ‌ها و طرح‌های مکمل نیز مورد توجه قرار گرفته‌اند. اصلاح ادامه شبکه معابر در پایین‌دست تقاطع شهید مدرس نیز در همین چارچوب در حال بررسی است.
یکی دیگر از اقدامات مؤثر در کاهش گره‌های ترافیکی، بازگشایی معابر است. وجود املاک در مسیر برخی معابر، سال‌ها موجب کاهش ظرفیت عبور و ایجاد محدودیت برای شهروندان شده بود. شهرداری همدان با استفاده از ظرفیت توافق با مالکان و تملک املاک مورد نیاز، بخشی از این مشکلات را برطرف کرده است.
در این میان، بازگشایی معبر نظر بیگ پس از سال‌ها یکی از نمونه‌های قابل توجه است. در بخشی از مسیر، وجود یک پلاک موجب کاهش عرض معبر به حدود پنج متر شده بود که با پیگیری‌های انجام‌شده، این گره قدیمی برطرف و مسیر بازگشایی شد.
در محدوده کوی خضر نیز ایجاد معبر جدید در امتداد رودخانه فجر در برنامه قرار گرفته است. حدود 850 متر مسیر با عرض پیش‌بینی‌شده 35 متر برای این طرح در نظر گرفته شده و تاکنون حدود 500 متر از مسیر پوشش داده شده است. اجرای این طرح علاوه بر ساماندهی رودخانه، می‌تواند مسیر دسترسی جدیدی برای محدوده ایجاد کند.
یکی دیگر از محورهای مرتبط با مدیریت ترافیک، ساماندهی ورودی‌ها و خروجی‌های شهر است. ایجاد پارک نواری در ورودی بلوار امام علی(ع) و احداث مسیر کندرو، علاوه بر ارتقای منظر شهری، با هدف ساماندهی توقف و تردد در ورودی شهر انجام شده است. همچنین ساماندهی بلوار امام خمینی(ره)، بهسازی پیاده‌روها، جدول‌گذاری، توسعه فضای سبز و استفاده از عناصر نوری و المان‌های شهری در دستور کار قرار دارد.
توسعه حمل‌ونقل عمومی نیز در کنار پروژه‌های عمرانی دنبال شده است. خرید اتوبوس‌های جدید و اختصاص منابع قابل توجه برای تقویت ناوگان، بخشی از تلاش مدیریت شهری برای افزایش ظرفیت حمل‌ونقل عمومی است. تقویت ناوگان می‌تواند زمینه استفاده بیشتر شهروندان از حمل‌ونقل عمومی و کاهش وابستگی به خودروهای شخصی را فراهم کند.
اصلاح سازه‌های ترافیکی نیز در این میان اهمیت دارد. بخش عمده تجهیزات و سازه‌های موقت ترافیکی در نقاط مورد نیاز جمع‌آوری و با سازه‌های دائمی جایگزین شده است. این اقدام در کنار اصلاح هندسی معابر می‌تواند به نظم بیشتر شبکه ترافیکی کمک کند.
خط‌کشی و ایمن‌سازی معابر نیز به عنوان یکی دیگر از اقدامات مستمر شهرداری دنبال شده و برای آن اعتبار مشخصی اختصاص یافته است. همچنین مناسب‌سازی ایستگاه‌های اتوبوس و پیاده‌روها برای افراد دارای معلولیت و کم‌توان، موضوعی است که هم‌زمان با توسعه شبکه دسترسی مورد توجه قرار گرفته است.
در مجموع، کارنامه شهرداری همدان در حوزه ترافیک را می‌توان مجموعه‌ای از پروژه‌های مکمل دانست؛ از تعریض و اصلاح هندسی تا بازگشایی معابر، ایجاد مسیرهای جایگزین، توسعه حمل‌ونقل عمومی و ارتقای ایمنی. استمرار این اقدامات و هماهنگی میان پروژه‌های مختلف، می‌تواند زمینه حرکت تدریجی شهر به سمت شبکه‌ای روان‌تر و ایمن‌تر را فراهم کند.